Dieet met minder vlees spaart mensenlevens én klimaat

OXFORD – Een wereldwijde overstap naar diëten met minder vlees en meer groenten en fruit, kan rond het jaar 2050 circa 8 miljoen mensenlevens sparen en tevens leiden tot gerelateerde besparingen op kosten voor de gezondheidszorg. Ook draagt een aangepast dieet bij aan verlaging van tweederde van de uitstoot van broeikasgassen. Daarmee kunnen tevens klimaatgerelateerde schadevergoedingen worden vermeden die oplopen tot 1,5 biljoen dollar (US $1,500.000.000.000). Dat blijkt uit een studie door onderzoekers van University of Oxford in Engeland.

De studie die is gepubliceerd in het vakblad ‘Proceedings of National Academy of Sciences’, is de eerste waarin zowel de gevolgen voor gezondheid- en klimaatverandering door een verschuiving naar een meer plantaardig dieet voor alle belangrijke delen van de wereld zijn geschat.

Gezondheid en klimaat
“Wat we eten heeft grote invloed op onze persoonlijke gezondheid en het mondiale milieu”, aldus dr. Marco Springmann, hoofd van het Oxford Martin Programme on the Future of Food. “Onevenwichtige diëten, zoals voeding met weinig groenten en fruit, en veel rood en bewerkt vlees, zijn wereldwijd en in de meeste regio’s verantwoordelijk voor een groot deel van de ziektelast. Tegelijkertijd is het voedselsysteem mede verantwoordelijk voor de uitstoot van meer dan een kwart van alle broeikasgassen en dus een belangrijke motor van de klimaatverandering.”

Vier dieetscenario’s
Om de impact op gezondheid en milieu te beoordelen, gebruikten de onderzoekers vier verschillende dieetscenario’s in het jaar 2050: 1. een ‘business as usual’ scenario gebaseerd op prognoses van toekomstige diëten; 2. een scenario op basis van wereldwijde voedingsrichtlijnen met minimale hoeveelheden groenten en fruit, en beperkingen van de hoeveelheid rood vlees, suiker en totale hoeveelheid calorieën; 3. een vegetarisch en 4. een veganistische scenario die eveneens beide voldoen aan de voedingsrichtlijnen.

De onderzoekers vonden dat diëten die in lijn zijn met wereldwijde dieetvoorschriften 5,1 miljoen doden per jaar kunnen worden voorkomen in 2050. Vegetarische voeding zou nog meer voordelen opleveren (vermijden van 7,3 miljoen doden) respectievelijk veganistische diëten (8,1 miljoen minder doden). Ongeveer de helft van de sterfgevallen wordt vermeden, door de consumptie van minder roodvlees. De andere helft door een combinatie het eten van meer fruit en groente en minder calorieën, waardoor minder mensen te maken krijgen met overgewicht of obesitas.

Effect op klimaatverandering
In een ander deel van de studie is gekeken naar effecten op de klimaatverandering. Om onder de doelstelling van maximaal twee graden klimaatopwarming te blijven, zal rond 2050 de helft van alle broeikasgassen op aarde gerelateerd aan de productie van voedsel. Door wereldwijd dieetrichtlijnen te volgen zou de uitstoot kunnen dalen met 29%, bij een vegetarisch dieet met 63% en bij een veganistisch dieet zelfs tot 70%, aldus de studie.

Uitstoot van broeikasgassen volgens de vier scenario’s die University of Oxford heeft doorgerekend. De percentages vertegenwoordigen de uitstoot van broeikasgassen in verband met de totale voedselgerelateerde uitstoot van broeikasgassen op basis van historische emissiegegevens in 2005/07 en de doelstelling om de mondiale temperatuurstijging te beperken tot minder dan 2 °C. Toelichting legenda:

• 2005/07 = wereldwijd energieverbruik en uitstoot CO2 voor voedsel in 2005/2007.
• REF = zelfde dieet als in 2005 maar gecorrigeerd op basis van informatie wereldvoedselorganisatie FAO.
• HGD = aangepast dieet met minder vlees en meer fruit volgens adviezen FAO, Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) en World Cancer Research Fund.
• VGT = vegetarisch dieet zonder vlees en vis en verder volgens HGD.
• VGN = veganistisch voedingspatroon zonder vlees, vis, zuivel en eieren, maar verder volgens HGD. Bron: University of Oxford / PNAS

Economische voordelen
De onderzoekers berekenden ook welke economische voordelen een dieetverandering teweeg kan brengen. Daaruit kwam een besparing naar voren van $700 tot $1.000 miljard dollar per jaar op de gezondheidszorg, onbetaalde mantelzorg en verloren werkdagen. De economische waarde voor de maatschappij door het verminderde sterfterisico wordt geschat op 9 tot 13% van het mondiale Bruto Binnenlands Product. Omgerekend zou dat een bedrag vertegenwoordigen van $20 tot $30 biljoen US dollar. Daarnaast vonden de onderzoekers dat een aangepast dieet een economisch voordeel kan opleveren door verminderde uitstoot van broeikasgassen dat kan oplopen tot $570 miljard dollar.

“Een prijskaartje koppelen aan een goede volksgezondheid en het milieu is een gevoelige kwestie,” aldus dr. Springmann. ‘Maar uit onze resultaten blijkt dat veranderingen in het dieet grote voordelen zou kunnen hebben voor de samenleving. De waarde van deze voordelen is een sterk argument voor het opvoeren van publieke en private uitgaven aan programma’s gericht op gezondere en meer ecologisch duurzame voeding.”

Discussie
De publicatie wordt afgesloten met een discussie, waarin onder andere wordt gememoreerd dat er over de hele wereld algemene consensus is dat dieetverandering diverse gezondheid, milieu en economische voordelen (kan hebben. Dit wordt bevestigt in deze studie van University of Oxford.

Maar er wordt ook een stap voorwaarts gezet door het leveren van betere schattingen over de omvang van mogelijke voordelen in verschillende regio’s. De onderzoekers hopen dat dit werk bijdraagt aan het identificeren van de gerichte, regio-specifieke interventies die nodig zullen zijn om deze voordelen te realiseren, zowel aan de productiezijde als aan de zijde van de consumptie.

• Publicatie in PNAS: Analysis and valuation of the health and climate change cobenefits of dietary change
• Zie ook de volgende berichten: Veesector is belangrijke oorzaak klimaatopwarming | Veehouderij werpt steeds langere schaduw op klimaat | Trucost: agrosector veroorzaakt 3,3 biljoen aan natuurschade