EZ trekt 150 miljoen extra per jaar uit voor monomestvergisters

DEN HAAG – Het ministerie van Economische Zaken gaat nog eens €150 miljoen euro extra aan subsidies uitgeven aan monomestvergisters. Dat heeft minister Kamp (VVD) 13 september 2017 bekendgemaakt. Het is de tweede zogeheten ‘tender’ à 150 miljoen euro die EZ openstelt voor monomestvergisters. Let wel: het gaat hier om een subsidiebedrag per jaar. Uit een eerdere tender blijkt dat monomestvergisters een subsidielooptijd hebben van 12 jaar. Het totale (extra) subsidiebedrag komt daarmee (afhankelijk van de hoeveelheid geproduceerd gas) op circa 1,8 miljard euro.

Volgens het ministerie van EZ is het mogelijk met een monomestvergister mest om te zetten in “hernieuwbare energie zoals groen gas, elektriciteit of warmte”. Onderzoek door onder andere Wageningen Universiteit wijst uit dat die aanname omstreden is. Monomestvergisters die uitsluitend op mest draaien zijn niet rendabel te krijgen. Enkel monomestvergisters waaraan glycerine wordt toegevoegd boeken een klein plusje. Daarmee staat de aanduiding ‘monomestvergister’ ter discussie: het zijn in praktijk meestal verkapte co-vergisters.

Totaal 4,3 miljard subsidie
Mens, Dier & Peel schreef eerder al een achtergrondartikel over de enorme subsidiestroom richting (co)(mono)mestvergisters. Tussen 2011 en 2016 heeft de Nederlandse belastingbetaler daar al in totaal 1,7 miljard euro aan meebetaald, waarvan 800 miljoen aan mestcovergisters en 950 miljoen aan mestmonovergisters. Volgens Nieuwsuur is er, wanneer de periode 2008-2011 wordt meegeteld, tot dusver 2,5 miljard aan subsidies voor mestvergisters gereserveerd. Inclusief de nieuwe tender komt het totale subsidiebudget op 2,5 + 1,8 = 4,3 miljard euro!

LTO Nederland zegt in Nieuwsuur dat er niets mis is met dit enorme subsidebedrag, omdat het gaat om “innovatiesubsidie om tot een rendabele installatie te komen.” Dat is nog maar de vraag. Zonder structurele subsidie zijn mestvergisters nooit rendabel te krijgen.

Opmerkelijk: In de uitzending van Nieuwsuur van vrijdag 14 juli 2017 was geen enkele van de formerende fracties (VVD, CDA, D66 en CU) bereid om voor de camera te verschijnen.

Minister Kamp verdedigt zijn besluit om nog eens 150 miljoen euro per jaar extra uit te geven aan monomestvergisters onder verwijzing naar het kabinetsbesluit dat de CO2-uitstoot in 2050 tot bijna nul moet zijn gereduceerd. Kamp: “Met de realisatie van monomestvergisters slaan we meerdere vliegen in één klap. We voorkomen broeikasgasemissies uit mest, hetgeen bijdraagt aan het verminderen van de CO2 uitstoot. Daarnaast zijn we in staat mest in te zetten voor de productie van hernieuwbare energie wat bijdraagt aan het doel om in 2020 14% hernieuwbare energie te realiseren.”

Het klinkt mooi, maar het verkleinen van de veestapel zou heel wat effectiever zijn om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen en de maatschappij véél minder subsidie kosten. Bovendien is het rendement van een mestvergisters per ingelegde euro aanzienlijk lager dan bijvoorbeeld zonnepanelen of windenergie. Daar komt bij dat mestvergisters totaal niets veranderen aan het gigantisch mineralenoverschot. Na vergisting blijven stikstof (N) en fosfaat (P) achter in de vergistingstank om de doodeenvoudige reden dat er in gas (CH4) nu eenmaal geen N en P voorkomen. Waar dit mineralenoverschot naar toe moet, blijft een onopgelost raadsel.

Ecologische waanzin

Hoogleraar Lucas Reijnders (milieukunde en biochemie) zegt dat de politiek nooit goed heeft nagedacht over het energetisch rendement van deze installaties en noemt mestvergisters om die reden “ecologische waanzin”. “Ze lossen niets op en kosten de maatschappij alleen maar geld.” Het is dan ook een raadsel waarom een meerderheid in de Tweede Kamer deze omstreden installaties blijft volpompen met subsidies… Zelfs de Rabobank plaatst vraagtekens bij mestvergisting…

Daarnaast doet deze subsidiestroom ernstig afbreuk aan het principe ‘de vervuiler betaalt’. Dit economisch beginsel gaat er juist van uit dat iedere vervuiler financieel verantwoordelijk is voor het verwijderen of ongedaan maken van de door hem veroorzaakte vervuiling. ‘Als dit niet het geval zou zijn, zouden deze kosten afgewenteld worden op de gemeenschap als geheel en uit de algemene middelen moeten worden gefinancierd’, aldus Milieufocus.

Subsidie monovergisters

Esther Ouwehand (PvdD) diende 1 november 2016 een motie in tegen verdere verruiming van de subsidie aan monomestvergisters en voorstelde om dit geld te besteden aan zon-pv-installaties. VVD, CDA, PvdA, D66, CU, PVV en 50Plus stemden vóór een extra subsidie van 150 miljoen euro per jaar voor mestmonovergisters. De motie van de PvdD kreeg wel steun van SP, GroenLinks en de Groep Kuzu/Öztürk.