GRUBBENVORST / DEN HAAG – Afgelopen donderdag vond in de Tweede Kamer een debat plaats over de toekomst van de intensieve veehouderij. Uit de voorstellen van staatssecretaris Henk Bleker blijkt dat hij geen rem zet op de omvang van veestapel en megastallen. Zelfs het Nieuw Gemengd Bedrijf (NGB), een gigabedrijf met 35.000 varkens en 1,2 miljoen kippen, in Grubbenvorst (28 km vanaf De Rips) kan ongestoord verder met zijn bouwplannen. Een meerderheid in de Kamer deed niets om dit precedent een halt toe te roepen.
Wel deed staatssecretaris Bleker een halfslachtige oproep aan gemeenten om veehouderijen niet ‘ongebreideld’ te laten groeien tot het advies van de Gezondheidsraad op tafel ligt over risico’s en effecten van de veehouderij op de volksgezondheid. In de praktijk trekken provincie Limburg en de gemeente Horst aan de Maas zich daar weinig van aan. Bleker zelf liet afgelopen donderdag na de daad bij het woord te voegen en maatregelen te nemen tegen de komst van het NGB. SP, GroenLinks, PvdA en D66 protesteerden, maar een meerderheid liet Bleker ermee wegkomen.
Flinke groei verwacht
Aan de andere kant van onze provinciegrens met Limburg is de intensieve veehouderij alom aanwezig, met name binnen de gemeenten Venray en Horst aan de Maas . Alsof dat niet genoeg is, gaan de kippen- en varkenshouderij in deze twee gemeenten ook nog eens flink groeien, zo meldt milieuvereniging Behoud de Parel uit Grubbenvorst.
De milieuvereniging baseert dit op voorstellen van wethouder Leon Litjens van Horst aan de Maas die afgelopen november het plan presenteerde om intensieve veehouderijen in de toekomst, onder voorwaarden en met toestemming van de gemeenteraad, ook buiten de landbouwontwikkelingsgebieden te laten uitbreiden tot zes hectare. “Dat is althans het voorstel van burgemeester en wethouders. Maar daarmee heeft Litjens in feite de reconstructie failliet verklaard”, aldus Paul Geurts.
Toename ook buiten LOG’s
De plannen komen er op neer dat het college de concentratie van intensieve veehouderijen ook buiten de speciaal daarvoor aangewezen landbouwontwikkelingsgebieden (LOG’s) wil toestaan. Indien intensieve veehouderijen boven een oppervlakte van 1,5 hectare willen groeien, moeten ze overigens wel via een sloopfonds mee betalen aan de sloop van oude stallen, meldt Behoud de Parel.
Wethouder Leon Litjens van Horst aan de Maas (buurgemeente van Deurne) vindt het in een aantal gevallen geen probleem als een agrarisch bedrijf flink groeit. “Zeker niet als daardoor op andere plekken oude stallen worden opgeruimd. Als er nieuwe technieken worden toegepast, levert dat milieuwinst op. Het grotere bedrijf moet wel een goede ruimtelijke en landschappelijke inpassing krijgen.”
Risico’s volksgezondheid
Paul Geurts: “Inpassing is een vrij onzinnige gedachte als je bedent dat het hier gaat om bedrijven met een bouwblok van maar liefst zes hectare. Er wordt volledig voorbij gegaan aan de risico’s voor de gezondheid van omwonenden. Juist dat punt is het belangrijkste discussiepunt rondom het Nieuw Gemengd Bedrijf dat overigens wel in een LOG gepland is, nabij Grubbenvorst.
De door wethouder Litjens geroemde ’technische oplossingen’ bieden volgens Behoud de Parel nauwelijks soelaas voor de gezondheidsproblematiek. “Het is niet voor niets dat met betrekking tot het NGB een apart onderzoek verricht wordt naar de gezondheidseffecten. In dat kader is het vreemd dat Litjens nu al roept dat er ook in de rest van het buitengebied van Horst aan de Maas megastallen mogen komen”, aldus Geurts.
Reconstructie failliet
Het oorspronkelijke plan was om veebedrijven in de buurt van natuurgebieden en dorpskernen, die daar voor overlast zorgden, zouden verhuizen naar de LOG’s. Daarnaast mocht in de zogenaamde verwevingsgebieden – beperkt – worden uitgebreid. Deze afspraken zijn destijds vastgelegd in de Reconstructiewet. “Op zich een goed beleid”, zegt Geurts. “Maar in de praktijk verdwenen slechts mondjesmaat bedrijven uit de natuurgebieden en trokken ze weg van de dorpskernen richting LOG.”
In de praktijk maakten uitsluitend boeren die flink wilden groeien gebruik van de mogelijkheid om zich te vestigen in LOG’s in Overijssel, Gelderland, Brabant en Limburg. Schoorvoetend werd hier en daar toegegeven dat de reconstructie niet liep zoals gehoopt. “De huidige plannen geven aan dat de reconstructie door wethouder Litjens definitief failliet is verklaard!”
Voorstanders
De Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB) juicht het voorstel van Horst aan de Maas toe. “Het gaat om de kwaliteit van een bedrijf en niet om de grootte”, meent LLTB-woordvoerder Herman Mertens. Die mening is ook gedeputeerde Patrick van der Broeck (CDA) toegedaan. „Wat Horst aan de Maas wil doen, gebeurt elders ook al. Je moet alleen letten op de kwaliteit van de gebouwen en luchtzuivering met het oog op de volksgezondheid.”
- Bron: Reconstructie in Noord-Limburg failliet
- Zie ook: ‘Staatssecretaris Bleker is de weg kwijt’
- Alle artikelen: Nieuw Gemengd Bedrijf
