UTRECHT / DEN BOSCH – Drinkwaterbedrijf Vitens maakt zich zorgen over de toenemende vervuiling van de Nederlandse bodem en het effect daarvan op het grondwater als gevolg van mest. 60 procent van het kraanwater in Nederland wordt gewonnen uit grondwater. Het mestbeleid van het kabinet zorgt alleen maar voor een verdere toename van deze vervuiling. Dat schrijft Vitens in een brief aan staatssecretaris Bleker van Landbouw.
Om over een goede kwaliteit grondwater te blijven beschikken zijn drinkwaterbedrijven nu al genoodzaakt winputten te verplaatsen, dieper grondwater te winnen en waterzuiveringen uit te breiden. De grondwaterwinningsgebieden op de hoge zandgronden van Vitens zijn het meest kwetsbaar voor mest. Waterbedrijf Vitens heeft staatssecretaris Bleker op 1 december in een brief opgeroepen tot extra maatregelen in zijn mestbeleid. De toename van de waterhardheid, verzuring en verhoogde sulfaat- en zware metalengehalten leidt nu al tot een extra kostenpost voor waterzuivering van 15 miljoen euro per jaar. Met het voorgestelde mestbeleid zullen de zuiveringskosten alleen maar toenemen.
Kwetsbare wingebieden
Vitens wint grondwater op circa 100 plekken in vijf provincies (Friesland, Overijssel, Flevoland, Gelderland en Utrecht) en zuivert het tot drinkwater. Een deel van deze grondwaterwinningsgebieden zijn uiterst kwetsbaar voor mest. “De huidige mestgiften leiden daar tot de grote toename van de vervuiling. Om te komen tot een duurzame, emissiearme landbouw met toekomstperspectief voor waterwinningen zullen drinkwaterbedrijven en de landbouwsector op een andere manier samen moeten werken”, stelt Vitens in een persbericht. “Een duidelijke rol en sturing vanuit het Rijk met ruimte voor maatwerk op lokaal niveau is een belangrijke voorwaarde om dit te realiseren.”
Vitens wijst staatssecretarissen Bleker en Atsma in de brief verder op de vele tegenstrijdigheden in regelgeving op Europees, nationaal, en regionaal niveau. In de praktijk leiden deze tot een patstelling. Zo leidt het bestaande verschil in toepassing van de nitraatnorm binnen het meststoffenbeleid en het grondwaterbeleid voor drinkwaterwinningen tot willekeur. Daarom roept Vitens beide staatssecretarissen op om maatregelen te nemen, zodat verdere verontreiniging van grondwaterbronnen kan worden voorkomen.
Mineralen ondermijnen kwaliteit grondwater
Op de website van Brabant Water is nauwelijks informatie te vinden over vervuiling van het grondwater met fosfaten en nitraten. De volgende passage is het enige wat op de site staat (1 december 2011): “In landelijke gebieden zijn het vooral bestrijdingsmiddelen en meststoffen als nitraat, fosfaat en sulfaat die de kwaliteit van het grondwater ondermijnen. De kwaliteit van het grondwater in natuurgebieden is vrij goed, maar door een lage pH-waarde (= verzuring) vindt er een uitloging van metalen plaats.”
Brabant Water is van plan twee waterwinputten bij Boxmeer en Vierlingsbeek te sluiten op verzoek van de Reconstriecommissie Peel en Maas. Dit om ruimte te scheppen voor de herinrichting van het gebied. In de MER die in 2006 is opgesteld wordt als reden opgevoerd dat sprake was van droogteschade aan landbouwgewassen, verdroging van natuur en te geringe afvoer water via nabij gelegen beken. Niet uitgesloten is dat bij deze beslissing de relatief ondiepe waterwinning en de kans op vervuiling met fosfaten en nitraten ook een rol heeft gespeeld. Ter compensatie wil Brabant Water twee grondwaterwinningen bij Veghel en Loosbroek uitbreiden, aldus een bericht uit 2009.
- Provincie Brabant: Reallocatie van grondwaterwinningen in Brabant (PDF)
Dat gaat lekker zo! Onbegrijpelijk hoe er gespeeld wordt met drinkwater en daardoor ons leven. Er zijn gewoon teveel veestapels in Nederland. Iedere Nederlanders heeft als het ware 1 varken, 1 koe en 15 kippen aan zijn nek hangen. Alle ontlasting van die dieren komt grotendeels in het grondwater terecht. Zijn er geen nieuwe ideeen bij jullie, meer bewust van de samenleving? Of kost dat teveel geld om het anders te doen.