DEN BOSCH – “Dode jachthonden, bomen, kikkers en wormen: spuiwater is niet ongevaarlijk.” Die kop staat afgedrukt boven een artikel in het blad Dier & Milieu (2013/5) van Sjaak Daverveld, senior toezichthouder bij Waterschap Aa en Maas in ’s-Hertogenbosch. Hij beschrijft daarin een aantal gevallen van lozing van spuiwater. “Het is niet uit te sluiten dat contact met spuiwater risico’s voor de gezondheid van mensen met zich mee brengt.”
Daverveld beschrijft in zijn artikel in het kort de verschillen tussen chemische en biologische luchtwassers. Bij chemische luchtwassers wordt zuur gebruikt om de lucht te zuiveren. Het spuiwater van deze installaties wordt aangemerkt als meststof en moet om die reden als zodanig worden behandeld. Voor spuiwater van biologische luchtwassers golden andere regels.
Dumpen spuiwater
Tot 1 januari 2013 werd biologisch spuiwater beschouwd als een afvalstof die niet op akkers- en weilanden mocht worden uitgereden. Dit veranderde echter na 1 januari door een wijziging van het Activiteitenbesluit. Toen mocht biologisch spuiwater ineens wel over het land worden uitgereden. “Dit bood de mogelijkheid om het spuiwater op het land “te dumpen”, waardoor het risico van afstroming naar sloten niet uitgesloten was”, schrijft Daverveld. Inmiddels is de wet gerepareerd en wordt biologisch spuiwater ook aangemerkt als meststof.
Vervolgens worden een aantallen casussen genoemd van vijf lozingen van biologische luchtwassers op oppervlaktewater in het werkgebied van Waterschap Aa en Maas. Per luchtwasser gaat het al snel om enkele honderden kubieke meters op jaarbasis. In dit spuiwater zit volgens Daverveld een ‘gigantische hoeveelheid nitriet; zeer giftig voor organismen, redelijk helder, geurloos en goed drinkbaar’. Bij verschillende lozingen heeft de toezichthouder ‘een aantal bijzondere effecten waargenomen’.
Dode jachthonden en kikkers
Bij een van de beschreven gevallen ging het om een lozing van spuiwater op een bermsloot, waarbij zes grote eikenbomen nabij het lozingspunt binnen zes weken zijn gesneuveld. “De gemeente claimt hiervoor een schadevergoeding van ruim € 32.000. Het Functioneel Parket ’s-Hertogenbosch bood ook hier een schikking aan. Enige tijd later zijn twee jachthonden binnen enkele uren na het drinken van spuiwater overleden. Hier lagen ook honderden dode kikkers en duizenden dode regenwormen in de sloot waarop geloosd was.” Korte tijd later werd bij ditzelfde bedrijf een nieuwe lozing van spuiwater aangetroffen.
Daverveld stelt dat het niet uit te sluiten is dat contact met spuiwater risico’s voor de gezondheid van mensen met zich mee brengt. “Chemisch spuiwater is bijzonder zuur en kan brandwonden veroorzaken. Er loopt een onderzoek of andere gezondheidsrisico’s te verwachten zijn. Wees dus alert bij dit soort meldingen bij kippen- en varkenshouderijen want spuiwater is niet ongevaarlijk.”
Reactie Mens, Dier & Peel
Het feit dat spuiwater, of het nu biologisch of chemisch is, wordt aangemerkt als ‘meststof’ laat onverlet dat deze stoffen vroeg of laat ergens in het milieu terecht komen. Bij de ene veehouder verdwijnt het in de mestkelder; de andere zet het (gratis) af bij een buurman die het gebruikt als ‘kunstmestvervanger’. Bovenstaand verhaal maakt andermaal duidelijk dat toezicht en handhaving op het functioneren van luchtwassers en aanwending van spuiwater van groot belang is.
Dit verhaal is niet nieuw voor mij en ik heb dit eerder (niet hier), ter sprake gebracht. De chemische luchtwassers werken met 95 % zuiver zwavelzuur. Wat bij bepaalde toevoegingen, met water en/of metalen heftige en mogelijk explosieve reacties geeft. Het spul mocht blijkbaar “gewoon” op het land worden gekieperd! Dit spul is v i e r keer zo sterk als accuzuur, hoort thuis op een chemisch industrieterrein, maar wordt vervoerd en misbruikt op Brabantse zandgrond!