Onderzoeksraad Veiligheid legt risico’s vleesketen bloot

onderzoeksraad_veiligheidDEN HAAG – De vleesindustrie en de Nederlandse overheid slagen er niet in om de veiligheid van het vlees in de supermarkt te waarborgen. Dat stelt de Onderzoeksraad voor Veiligheid in het vandaag verschenen rapport ‘Risico’s in de vleesketen’. Daarin staat onder meer te lezen dat het slachtproces in Nederlandse slachterijen te weinig zekerheden biedt om te voorkomen dat ‘onveilig vlees’ op het bord van de consument belandt. Ook is er onvoldoende controle op geïmporteerd vlees en zijn er onvoldoende instrumenten voorhanden om fraude op te sporen.

Volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid is de verantwoordelijkheid voor de voedselveiligheid de afgelopen jaren steeds meer bij de vleessector zelf neergelegd. In het rapport staat dat bedrijven die ‘eigen verantwoordelijkheid onvoldoende hebben waargemaakt’. Zo laten bedrijven economische factoren veelal zwaarder wegen dan ‘de wil om de veiligheid van hun product goed te waarborgen, los van wet- en regelgeving’. De overheid is er volgens de Raad ten onrechte van uit gegaan dat het bedrijfsleven meer verantwoordelijkheid zou nemen om de voedselveiligheid te waarborgen.

Talrijke tekortkomingen
De onderzoeksraad signaleert talrijke tekortkomingen in slachterijen. Zo worden onder andere hygiëneregels vaak niet gevolgd uit routine, onvoldoende opleiding of tijdsdruk. Verder gaan bedrijven ervan uit dat er geen tekortkomingen zijn zolang de publieke toezichthouder niet ingrijpt. Ook geïmporteerd vlees is niet altijd veilig.

‘De voedselveiligheid is niet in elke EU-lidstaat gegarandeerd. En de steekproefsgewijze controles aan de buitengrenzen van de EU zijn te mager om de veiligheid van vlees uit niet EU-landen te garanderen. Bovendien bieden importcontroles importeurs en afnemers de mogelijkheid zich te verschuilen achter de NVWA, die de controles uitvoert’, aldus het rapport.

Vleesfraude
Fraude met vlees komt veel voor. Zo kunnen partijen vlees op papier plotseling van samenstelling veranderen en wordt afvalvlees ‘omgekat’ naar vlees voor menselijke consumptie. De veiligheid van paardenvlees is niet geborgd, omdat het zogeheten paardenpaspoort fraudegevoelig is en de herkomst van paarden niet met zekerheid vaststaat. ‘Fraude kan echter de voedselveiligheid bedreigen en verdient daarom meer aandacht van bedrijven en toezichthouders’, aldus de Onderzoeksraad.

Wat de gevolgen zijn van de gesignaleerde tekortkomingen in de vleessector voor de volksgezondheid is moeilijk te bepalen. ‘Er is te weinig bekend over het aantal mensen dat ziek wordt van vlees. Wel staat vast dat slechts een zeer klein deel van het werkelijk aantal zieken in de officiële statistieken terechtkomt.’

Ontoereikende regelgeving
Een aantal factoren maakt het moeilijk om de veiligheidsrisico’s beter te beheersen. Zo stelt  Europese wet- en regelgeving private bedrijven vooral verantwoordelijk voor het produceren van veilig vlees. Tegelijkertijd legt ze in de uitvoering een grote verantwoordelijkheid bij de overheid. Dat biedt bedrijven de mogelijkheid om zich achter de overheid  te verschuilen, zoals bij importcontroles van vlees uit niet EU-landen.

Verder zijn regels, wetten en toezicht vooral gericht op hygiëne en diergezondheid, maar niet op fraude.  Er bestaat grote verscheidenheid in de sector. Veel bedrijven zijn zonder externe prikkel niet bereid zo goed als mogelijk garant te staan voor de voedselveiligheid. De sector is volgens de Onderzoeksraad momenteel niet geschikt voor verregaande private regulering en systeemtoezicht. Ook het toezicht laat te wensen over vanwege voortdurende reorganisaties en bezuinigingen.

Gebrek gezag NVWA
De middelen van de NVWA zijn te beperkt om effectief op te treden in de vleesketen. Ook krijgt de NVWA te weinig ruimte om zich tot autoriteit te ontwikkelen. Hiermee boet de NVWA in aan gezag. Binnen de vleesketen is de NVWA verantwoordelijk voor zowel keuring als toezicht. Zo houdt de NVWA feitelijk toezicht op de eigen (keurings)activiteiten waarbij extra werk onmiddellijk leidt tot extra kosten. Hierdoor zien bedrijven de toezichthouder als dienstverlener en zichzelf als klant die eisen aan de werkzaamheden mag stellen.

Om de veiligheid van vlees te verbeteren, is het van belang dat bedrijven en overheid zich meer verantwoordelijk voelen voor het gedeelde doel: veilig vlees voor consumenten. Daarvoor is het nodig meer informatie uit te wisselen. De Raad beveelt het kabinet dan ook aan om samen met de NVWA, bindende afspraken te maken met de vleessector om het niveau van voedselveiligheid structureel te verbeteren.

Onaangekondigde controles
Zo moet bijvoorbeeld de herleidbaarheid van producten verbeteren. Naast certificeren van bedrijven is het belangrijk dat afnemers onaangekondigde bezoeken brengen aan hun leveranciers om te verifiëren of zij werken volgens de afgesproken normen. Hierbij is nadrukkelijk aandacht nodig voor de bestrijding van fraude.

Verder is het belangrijk dat bedrijven in de vleesketen het initiatief nemen om kennis, opleiding, en bewustwording over voedselveiligheid met elkaar te ontwikkelen en te delen en hierin te investeren. Aanbeveling aan de betrokken bewindslieden is ook om meer aandacht  te besteden aan de bestrijding van fraude, waarbij de NVWA zou moeten samenwerken met andere opsporingsdiensten. Bron: Onderzoeksraad voor Veiligheid

Dit bericht is geplaatst in Consument, Handhaving, Resistente bacteriën, Volksgezondheid. Bookmark de permalink.

3 reacties op Onderzoeksraad Veiligheid legt risico’s vleesketen bloot

  1. q-man schreef:

    Het had me verwonderd, als de veiligheid in de vee-voeder-vlees-keten WEL veilig was! Maar ja, dit heet een slager die zijn eigen vlees keurt. En luitjes in Den Haag: gaat u maar lekker door met privatiseren; straks ook nog politie en leger?

  2. q-man schreef:

    Het schijnt dat Thieme (P v d D), een parlementaire enquête over dit onderwerp wenst, maar die lieden in Den Haag, zal dit wel niet interesseren; voor hen is het de ver-van -mijn -bed-show

  3. q-man schreef:

    En ja hoor! Die lieden in Den Haag interesseert het niet!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.